Nationale feestdag van Duitsland: 3 oktober

Waarom 3 oktober?

Op 3 oktober 1990 werd de Duitse hereniging officieel: de voormalige DDR trad toe tot de Bondsrepubliek. Die datum is vastgelegd in het Einigungsvertrag (eenwordingsverdrag) en geldt sindsdien als nationale feestdag. Alle overige feestdagen worden per deelstaat geregeld; 3 oktober is de enige die landelijk in de wet staat.

Hoe wordt de dag gevierd?

De centrale viering met het Bürgerfest vindt elk jaar plaats in een andere stad — meestal de hoofdstad van de deelstaat die op dat moment voorzitter is van de Bundesrat. Er zijn toespraken, een oecumenische dienst en publieksfeesten.

Op welke dag valt 3 oktober?

• 2026: zaterdag — valt in het weekend, dus geen extra vrije werkdag.
• 2027: zondag — eveneens in het weekend.
• 2028: dinsdag — met een brugdag op maandag 2 oktober een lang weekend.
• 2029: woensdag — met brugdagen op maandag 1 en dinsdag 2 oktober vijf dagen vrij.

De gastheerstad wisselt elk jaar — en waarom dat zo is

De centrale viering vindt niet in Berlijn plaats, maar elk jaar in een andere stad. Dat is geen toeval maar een gevolg van de staatsinrichting: de deelstaat die het voorzitterschap van de Bundesrat bekleedt, richt dat jaar de festiviteiten in. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks, in beginsel in afnemende volgorde van het aantal inwoners — een afspraak die bekendstaat als de Königsteiner Vereinbarung.

In 2026 is Bremen de gastheer. De viering loopt van 2 tot 4 oktober 2026 onder het motto “VIELE STÄRKEN – EIN LAND”, met het feestterrein in de binnenstad en langs de Osterdeich tot het Weserstadion. Op de Osterdeich staat de Ländermeile, waar alle zestien deelstaten zich met een eigen paviljoen presenteren. De Bremer senaat rekent op 300.000 tot 400.000 bezoekers. Bundesratspräsident Andreas Bovenschulte opent het Bundesrat-paviljoen.

Voor de jaren daarna is de gastheerstad op het moment van schrijven nog niet officieel bekendgemaakt. Wie dat wil weten, kijkt bij de Bundesrat, die het voorzitterschap en de bijbehorende viering aankondigt.

De viering bestaat uit twee delen: een officiële Staatsakt met de bondspresident, bondskanselier en de voorzitters van Bundestag en Bundesrat, en een publiek Bürgerfest met podia, themastraten en een oecumenische dienst.

Praktisch: wat is er op 3 oktober dicht?

De Dag van de Duitse Eenheid is een volwaardige wettelijke feestdag in alle zestien deelstaten. Dat betekent overal in Duitsland:

• Winkels gesloten, met de gebruikelijke uitzonderingen: tankstations, winkels op grote stations en luchthavens, apotheken met nooddienst. Zie winkelsluiting op Duitse feestdagen.
• Rijverbod voor vrachtwagens boven 7,5 ton van 0:00 tot 22:00 uur, in heel Duitsland. Zie feestdagen en rijverboden.
• Banken, kantoren, scholen en overheidsdiensten dicht; openbaar vervoer op zondagsdienst.
• Musea en attracties juist vaak open — het is een publieksdag.

In de gastheerstad zelf is het beeld anders: daar is het drie dagen lang extreem druk, met afgesloten binnenstadsstraten, omgeleide tramlijnen en volle hotels. Wie in oktober 2026 een stedentrip naar Bremen plant zonder van het Bürgerfest te weten, komt in een menigte van honderdduizenden terecht. Wilt u het juist meemaken, boek dan maanden vooruit.

Vergelijking met Koningsdag: twee heel verschillende dingen

Nederlandse bezoekers vergelijken 3 oktober vaak met Koningsdag, maar de twee zijn nauwelijks vergelijkbaar — en het verschil zegt veel over beide landen.

Koningsdag is een volksfeest: overal vrijmarkt, muziek op straat, oranje. Het gebeurt in het hele land tegelijk en iedereen doet mee. Der Tag der Deutschen Einheit is in de eerste plaats een staatsrechtelijke gedenkdag. Buiten de gastheerstad is het voor de meeste Duitsers een gewone vrije dag: geen versiering, geen straatfeesten, geen vlaggen aan de huizen. Veel mensen gebruiken hem simpelweg als lang weekend.

Dat heeft een historische reden. De datum werd gekozen om een juridisch feit — de toetreding van de DDR tot de Bondsrepubliek op 3 oktober 1990 — en niet om een emotioneel gedragen gebeurtenis. Veel Duitsers vinden 9 november, de val van de Muur in 1989, de gedenkwaardigere dag. Maar 9 november is in Duitsland een belaste datum: het is ook de datum van de Novemberpogrom van 1938 en van de mislukte Hitlerputsch van 1923. Een feestdag op 9 november was daarom onmogelijk, en zo werd het de nuchtere 3 oktober.

Een tweede verschil: Koningsdag is in Duitsland een gewone werkdag, en 3 oktober in Nederland ook. Zie de volledige vergelijking van Nederlandse en Duitse feestdagen.

De enige federaal vastgelegde feestdag — wat dat betekent

Op deze pagina staat al dat 3 oktober de enige feestdag is die op federaal niveau in de wet staat, namelijk in artikel 2 lid 2 van het Einigungsvertrag. Dat is meer dan een formaliteit; het heeft een concreet gevolg.

Alle andere Duitse feestdagen — óók Kerstmis en Pasen — bestaan alleen doordat elke deelstaat ze afzonderlijk in zijn eigen Feiertagsgesetz heeft opgenomen. In theorie zou een deelstaat Tweede Kerstdag kunnen afschaffen. Bij 3 oktober kan dat niet: die dag is federaal vastgelegd en staat daarmee buiten de bevoegdheid van de deelstaten.

Dat is ook waarom 3 oktober de enige feestdag is waarover geen enkele twijfel per deelstaat bestaat. Bij Sacramentsdag, Hervormingsdag en Allerheiligen moet u de deelstaat weten; bij 3 oktober nooit. Lees meer over dat onderscheid bij landelijke en regionale feestdagen.

Er is een historische voorloper: tot 1990 was 17 juni in West-Duitsland de nationale feestdag, ter herinnering aan de volksopstand in de DDR van 1953. Die dag verdween met de hereniging en werd vervangen door 3 oktober.

Wat 3 oktober per jaar oplevert

Omdat Duitsland feestdagen die in het weekend vallen niet compenseert, verschilt de waarde van deze dag sterk per jaar:

Zie de volledige jaaroverzichten voor 2026, 2027, 2028 en 2029, en de brugdagkalender.

Veelgestelde vragen